Doğu Karadeniz’de tarım alanlarını etkileyen zararlılara ilişkin uyarılara bir yenisi eklendi. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Zooloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Akıner, bölgede son dönemde sayısı artan Amerikan beyaz kelebeği konusunda üreticileri dikkatli olmaya çağırdı.
Uzun süredir bölgede gündem olan vampir kelebek ve özellikle fındık bahçelerinde verimi düşüren kahverengi kokarcanın ardından, bu kez dut ağaçlarında görülen yoğun tırtıl zararı endişe yarattı. Uzmanlara göre asıl mücadele yöntemi kimyasal ilaçlama değil, erken dönemde yapılacak mekanik temizlik olmalı.
Amerikan beyaz kelebeği neden gündem oldu?
Doğu Karadeniz’in hassas ekolojik yapısında son yıllarda zararlı türlerin etkisi daha fazla hissediliyor. Prof. Dr. Mustafa Akıner, Amerikan beyaz kelebeğinin özellikle dut ağaçlarının yapraklarıyla beslendiğini, bu sezon bazı bölgelerde belirgin bir nüfus artışı yaşandığını belirtti.
Bu artışın, vatandaşlar arasında kahverengi kokarcaya benzer yeni bir istila endişesi doğurduğu ifade edildi. Ancak Akıner’e göre Amerikan beyaz kelebeği Türkiye’de tamamen yeni ortaya çıkan bir tür değil; bölgede varlığı bilinen bir canlı. Asıl dikkat çeken nokta, popülasyonundaki ani yükseliş.
İklim değişikliği etkisi vurgulandı
Prof. Dr. Akıner, zararlı türlerdeki artışın küresel iklim değişikliğiyle bağlantılı olduğuna dikkat çekti. Hava sıcaklıklarının yükselmesiyle bazı canlıların üreme dönemlerinin uzadığı, normalde yılda bir kez çoğalan türlerin daha fazla nesil verebildiği belirtildi.
Uzman değerlendirmesine göre bu durum yalnızca Amerikan beyaz kelebeği için değil, bölgede daha önce etkili olan vampir kelebek ve kahverengi kokarca gibi türler için de risk oluşturuyor. Özellikle çay, fındık ve bölgedeki meyve ağaçları açısından üreticilerin düzenli gözlem yapması önem taşıyor.
Kızılağaç tırtılı için panik uyarısı
Bölgede kızılağaç yapraklarında görülen siyah renkli kurtçukların da sosyal medyada paylaşımlar nedeniyle paniğe yol açtığı belirtildi. Akıner, kızılağaç tırtılı olarak bilinen bu canlının uzun süredir doğada bulunduğunu ve bitkilere ciddi zarar verme potansiyelinin sınırlı olduğunu ifade etti.
Bu nedenle her böcek ya da tırtıl görülmesinin istila anlamına gelmediği, türlerin doğru tanınmasının mücadele açısından önemli olduğu vurgulandı.
Kimyasal yerine mekanik mücadele önerisi
Prof. Dr. Mustafa Akıner, zararlılarla mücadelede zehirli tarım ilaçlarından uzak durulması gerektiğini söyledi. Çay gibi doğrudan tüketilen ürünlerin yetiştiği Doğu Karadeniz’de kimyasal kullanımının insan sağlığı ve doğal denge açısından risk taşıdığına dikkat çekildi.
Amerikan beyaz kelebeğine karşı en etkili yöntemin erken müdahale olduğu belirtildi. Uzmanlara göre larvaların oluşturduğu ipeksi keseler fark edildiğinde, bu dalların kesilerek imha edilmesi gerekiyor. Tırtıllar keseden çıkıp çevreye dağılmadan yapılacak mekanik mücadele, hem daha temiz hem de daha kesin bir çözüm olarak gösteriliyor.
Doğu Karadeniz’de üreticilere, bahçelerini düzenli kontrol etmeleri ve özellikle dut ağaçlarında görülen kese oluşumlarını zaman kaybetmeden temizlemeleri öneriliyor.
