Uluslararası Basketbol Federasyonu (FIBA), basketbolda teknik faul, sportmenlik dışı faul, şut hareketi tanımı ve Anında Tekrar Sistemi (IRS) uygulamalarını kapsayan önemli kural değişikliklerini duyurdu. Yeni düzenlemeler 1 Ekim’den itibaren yürürlüğe girecek.
Değişiklikler, özellikle oyuncu disiplin cezaları, faul değerlendirmeleri ve hakemlerin video inceleme yetkileri açısından maçların akışını doğrudan etkileyecek. En dikkat çeken başlıklardan biri, teknik faul alan bir oyuncunun bazı durumlarda tek teknik faulle oyundan diskalifiye edilebilecek olması.
Teknik faulde iki farklı kategori dönemi
FIBA’nın yeni düzenlemesine göre teknik fauller artık niteliği ve ciddiyet derecesine göre iki ayrı kategoriye ayrılacak. Bu kategorilerden biri oyuncunun diskalifiye edilmesine yol açabilecek nitelikte olacak. Diğer teknik faul türü ise doğrudan diskalifiye sonucunu doğurmayacak.
Bu değişiklikle birlikte hakemlerin teknik faul kararlarında olayın ağırlığını daha net ayırması hedefleniyor. Böylece her teknik faulün aynı disiplin sonucuna bağlanmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Sportmenlik dışı faul tanımı değişiyor
Yeni kurallar arasında sportmenlik dışı faul kavramına ilişkin düzenleme de yer aldı. FIBA, mevcut “sportmenlik dışı faul” tanımının kaldırılarak bunun yerine “engelleme faulü” ve “ağır faul” tanımlarının getirileceğini açıkladı.
Federasyon, bu değişikliğin daha orantılı cezaların uygulanması için yapıldığını belirtti. Yeni sistemle taktiksel amaçla yapılan oyun durdurmalarının, tehlikeli temaslardan daha net biçimde ayrılması hedefleniyor. Ayrıca oyuncuların otomatik olarak daha ağır disiplin yaptırımlarıyla karşı karşıya kalma ihtimalinin azaltılması amaçlanıyor.
“Şut gösterme” hareketine yeni sınır
FIBA’nın üzerinde durduğu bir diğer önemli başlık ise şut hareketi tanımı oldu. Yeni düzenlemeyle, hücum oyuncularının temas aldıktan sonra şut atıyormuş gibi davranarak faul almaya çalışmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Buna göre bir hareketin “şut eylemi” sayılabilmesi için topa sahip oyuncunun potaya şut atma niyetiyle omuzlarını ve kollarını yukarı doğru kaldırma hareketini başlatmış olması gerekecek. Böylece özellikle sonradan yapılan ve faul almak amacı taşıdığı değerlendirilen “şut gösterme” hareketlerinin daha net ayıklanması bekleniyor.
IRS incelemelerinde yeni yetkiler
FIBA, Anında Tekrar Sistemi olarak bilinen IRS uygulamasında da iki değişiklik yaptı. Buna göre maçın herhangi bir anında, bir faulün ardından verilen çembere temas ya da çembere müdahale ihlali görüntü üzerinden incelenebilecek.
Bir diğer değişiklik ise maç sonlarını ilgilendiriyor. Dördüncü periyodun son 2 dakikası ile tüm uzatma periyotlarında, kenardan top oyuna sokulurken savunma takımının yaptığı faul anında topun hâlâ oyuna sokan oyuncunun elinde olup olmadığı IRS ile kontrol edilebilecek.
Yeni kuralların 1 Ekim’den itibaren uygulanacak olması, sezon içinde oyuncular, antrenörler ve hakemler açısından adaptasyon sürecini de beraberinde getirecek. Özellikle teknik faul ve şut hareketi yorumlarında yapılacak değişikliklerin maç yönetiminde belirgin etkiler yaratması bekleniyor.
