Bosna Hersek’te 1995 yılında yaşanan Srebrenitsa Soykırımı ve savaş suçlarından hüküm giyen eski Sırp komutan Ratko Mladic’in öldüğü bildirildi. Uluslararası kamuoyunda “Bosna Kasabı” olarak anılan Mladic, Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş hukukunu ihlal etmekten müebbet hapse mahkum edilmişti.
Mladic, özellikle Temmuz 1995’te Srebrenitsa’da 8 bin 372 Boşnak sivilin katledilmesinin baş sorumlularından biri olarak kabul ediliyordu. Mahkeme kararlarında, Boşnak sivillere yönelik zulüm, imha, öldürme, sınır dışı etme ve zorla yerinden etme suçları da yer aldı.
Ratko Mladic hangi suçlardan mahkum edilmişti?
Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi, 2017 yılında Mladic’i soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş hukukunu ihlal etmekten suçlu buldu. Kararda, Srebrenitsa’daki katliamın yanı sıra Saraybosna Kuşatması sırasında sivillerin keskin nişancı ve topçu saldırılarıyla hedef alınması da yer aldı.
Mladic ayrıca Birleşmiş Milletler askerlerinin rehin alınması, sivillere yönelik baskı politikaları ve Boşnak nüfusun zorla yerinden edilmesi gibi suçlardan da mahkum edildi. Yargılama boyunca hakkındaki suçlamaları kabul etmeyen Mladic’e verilen müebbet hapis cezası, savaşın mağdurları ve yakınları açısından tarihi bir karar olarak görülmüştü.
Srebrenitsa Soykırımı’nın baş sorumlularından sayılıyordu
Ratko Mladic, Bosna Hersek’in doğusundaki Srebrenitsa’da Temmuz 1995’te işlenen soykırımın simge isimlerinden biri oldu. Birleşmiş Milletler tarafından “güvenli bölge” ilan edilen Srebrenitsa’da binlerce Boşnak erkek ve çocuk sistematik biçimde öldürüldü.
Mahkeme kayıtlarına göre Mladic, Bosna Savaşı sırasında Sırp Cumhuriyeti Ordusu’nun en üst düzey askeri komutanıydı. Bu nedenle hem Srebrenitsa’daki katliam hem de Saraybosna Kuşatması sürecindeki sivil ölümler nedeniyle doğrudan sorumlu tutuldu.
Yıllarca kaçtı, 2011’de yakalandı
1942 yılında Bosna Hersek’in Kalinovik yakınlarındaki Bozanovici köyünde doğan Mladic, askeri eğitimini Belgrad’da aldı. Yugoslav Halk Ordusu’nda görev yaptıktan sonra Mayıs 1992’de Bosna Hersek’te kurulan Sırp Cumhuriyeti Ordusu Genelkurmay Başkanlığına getirildi ve 1996’ya kadar bu görevde kaldı.
Hakkında ilk iddianame 24 Temmuz 1995’te hazırlandı. Bosna Savaşı’nın ardından Sırbistan’a kaçan Mladic, yaklaşık 16 yıl boyunca saklandı. Bu süreçte Sırbistan’daki bazı devlet görevlileri tarafından korunduğu iddiaları sık sık gündeme geldi.
Mladic, 26 Mayıs 2011’de Sırbistan’ın Zrenjanin kenti yakınlarındaki Lazarevo köyünde yakalandı. 31 Mayıs 2011’de Lahey’e gönderilen Mladic’in yargılaması 16 Mayıs 2012’de başladı.
Balkanlar’da tartışmalı bir figür olarak kaldı
Ratko Mladic, işlediği suçlar nedeniyle uluslararası kamuoyunda savaş suçlusu olarak anılırken, Sırbistan’da ve Bosna Hersek’in Sırp Cumhuriyeti entitesinde bazı kesimler tarafından “kahraman” olarak görüldü. Bu durum, Bosna Savaşı’nın mirası ve Srebrenitsa Soykırımı’nın inkarı konusundaki tartışmaları yıllarca canlı tuttu.
Mladic’in ölüm haberinin, savaş mağdurları, insan hakları örgütleri ve Balkanlar’daki siyasi çevreler tarafından yakından takip edilmesi bekleniyor.
