Türkiye’de düşük emekli aylıkları tartışılırken, sorunun yalnızca EYT düzenlemesinden kaynaklanmadığı yönünde yeni değerlendirmeler yapılıyor. SGK uzmanı Özgür Erdursun, e-Devlet’teki emekli aylığı hesaplama ekranlarında görülen düşük tutarların, yapısal bir soruna işaret ettiğini belirtti.Erdursun’un aktardığına göre, henüz emekli olmamış çok sayıda çalışan, e-Devlet üzerinden gelecekte alabileceği emekli aylığını hesapladığında beklediğinin altında rakamlarla karşılaşıyor. 4A kapsamındaki çalışanlar “4A Emekli Aylık Bilgisi Hesaplama”, BAĞ-KUR sigortalıları ise “4B Emekli Aylık Bilgisi Hesaplama” ekranından mevcut verilere göre bağlanabilecek aylığı görebiliyor.Değerlendirmede, özellikle yüksek prim ödeyen çalışanların da sistemde düşük emekli aylıklarıyla karşılaştığı ifade edildi. Asgari ücretin birkaç katı gelir elde eden çalışanlar ile daha yüksek brüt kazanca sahip kişilerin sistemde görünen emekli aylıklarının beklenen seviyenin altında kaldığı öne sürüldü. BAĞ-KUR’lular için de benzer bir tablonun geçerli olduğu belirtildi.Erdursun, düşük emekli aylıklarının temel nedeninin 3 Mart 2023’te yürürlüğe giren EYT yasası değil, 1 Ekim 2008’de sosyal güvenlik sisteminde yapılan değişiklikler olduğunu savundu. Bu değerlendirmeye göre, 2008 sonrası aylık bağlama oranları ve güncelleme katsayılarındaki değişim, ödenen primlerin emekli maaşına yansımasını zayıflattı.Aynı durumun yalnızca mevcut emeklileri değil, gelecekte emekli olacak çalışanları da etkilediği ifade edildi. 2008 sonrası göreve başlayan memurların da aktif çalışma gelirleri ile emeklilikte alacakları maaş arasında ciddi fark oluşabileceği değerlendirildi.Erdursun, yalnızca emekli sayısındaki artışa veya EYT düzenlemesine odaklanmanın, mevcut maaş hesaplama sistemindeki yapısal sorunları gölgede bıraktığını belirtti. Sosyal güvenlik sisteminin, ödenen prim ile bağlanan emekli aylığı arasındaki ilişkiyi güçlendirecek şekilde yeniden ele alınması gerektiğini söyledi.

SGK uzmanı Özgür Erdursun, düşük emekli aylıkları tartışmasında sorunun yalnızca EYT’den kaynaklanmadığını, 2008 sonrası sosyal güvenlik sistemindeki değişikliklerin etkili olduğunu savundu. Erdursun’a göre e-Devlet’te görülen düşük emekli aylığı hesaplamaları, hem mevcut hem de gelecekteki emekliler için yapısal bir soruna işaret ediyor.

Düşük emekli aylıklarında dikkat çeken değerlendirme: Tartışma EYT'nin ötesine taşındı

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), sigortasız çalışmayı tercih eden vatandaşlar ile kayıt dışı işçi çalıştıran işverenlere yönelik uyarıda bulundu. Kurum, kayıt dışı çalışmanın hem çalışanlar hem de işverenler açısından ciddi hak kayıpları ve yasal yaptırımlar doğurabileceğini bildirdi.SGK açıklamasında, emekli, dul ve yetim aylıklarının kesilmemesi amacıyla sigortasız çalışmanın tercih edildiğinin tespit edildiği belirtildi. Ancak kurum, bu yöntemin emeklilik hakkından yararlanamama, iş göremezlik durumunda malullük aylığı alamama, ölüm halinde geride kalanların ölüm aylığından mahrum kalması ve işsizlik maaşından faydalanamama gibi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.Açıklamada ayrıca Genel Sağlık Sigortası primlerinin de bu durumda kişinin kendisi tarafından karşılanmak zorunda kalabileceği ifade edildi.SGK İstanbul İl Müdürü Harun Serttaş imzasıyla yayımlanan açıklamada, işverenlerin sigortasız işçi çalıştırmasının yasal olmadığı vurgulandı. Çalışanların kendi isteğiyle sigortasız çalışmayı talep etmesinin de hukuken geçerli olmadığı kaydedildi.Kurum, maaşını elden alan ya da sigortasız çalıştırıldığını düşünen çalışanlara da çağrıda bulundu. Sigortasız çalıştırıldığını veya maaş ve primlerinin eksik bildirildiğini düşünen vatandaşların durumu ALO 170 hattı, Sosyal Güvenlik İl Müdürlükleri, SGK merkezleri veya CİMER üzerinden bildirebileceği belirtildi.

SGK, kayıt dışı çalışmanın emekli, dul ve yetim aylıkları ile işsizlik maaşı gibi haklarda kayıplara yol açabileceği uyarısında bulundu. Kurum, sigortasız çalıştırıldığını düşünen vatandaşların ALO 170, SGK birimleri veya CİMER üzerinden başvuru yapabileceğini açıkladı.

“emekli aylığı” ile ilgili sonuçlar

Düşük emekli aylıklarında dikkat çeken değerlendirme: Tartışma EYT'nin ötesine taşındı

SGK’dan kayıt dışı çalışma uyarısı: Aylık ve işsizlik maaşı riske girebilir