Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK), bayram sonrasında EYT kapsamında emekli olan bazı dosyaları yeniden inceleyeceği öne sürüldü. İddiaya göre özellikle 18 yaş altındayken anne ya da babasının şahıs işletmesinde sigortalı gösterilen kişilerin kayıtları denetime tabi tutulacak.Sosyal Güvenlik Uzmanı Mehmet Akif Cenkci, sosyal medya paylaşımında, bu kapsamdaki sigortalılık sürelerinin geçersiz sayılabileceğini ileri sürdü. Cenkci'ye göre, anne veya baba yanında geçen bazı sigortalılık süreleri hizmetten düşülebilir ve buna bağlı olarak emeklilik işlemleri yeniden değerlendirilebilir.Paylaşımda, anne veya babanın iş yerinin limited şirket ya da anonim şirket olması halinde bu durumun söz konusu uygulama kapsamında değerlendirilmeyeceği ifade edildi. Cenkci, inceleme sonucunda emekliliği iptal edilen kişilerden ödenen maaş ve ikramiyelerin faiziyle geri istenebileceğini iddia etti.SGK'dan konuya ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.

SGK'nın bayram sonrası bazı EYT dosyalarını yeniden açacağı iddia edildi. Sosyal Güvenlik Uzmanı Mehmet Akif Cenkci, özellikle 18 yaş altındayken aile işletmesinde sigortalı görünenlerin emekliliklerinin incelenebileceğini öne sürdü.

SGK'nın EYT dosyalarını yeniden inceleyeceği öne sürüldü

Türkiye’de düşük emekli aylıkları tartışılırken, sorunun yalnızca EYT düzenlemesinden kaynaklanmadığı yönünde yeni değerlendirmeler yapılıyor. SGK uzmanı Özgür Erdursun, e-Devlet’teki emekli aylığı hesaplama ekranlarında görülen düşük tutarların, yapısal bir soruna işaret ettiğini belirtti.Erdursun’un aktardığına göre, henüz emekli olmamış çok sayıda çalışan, e-Devlet üzerinden gelecekte alabileceği emekli aylığını hesapladığında beklediğinin altında rakamlarla karşılaşıyor. 4A kapsamındaki çalışanlar “4A Emekli Aylık Bilgisi Hesaplama”, BAĞ-KUR sigortalıları ise “4B Emekli Aylık Bilgisi Hesaplama” ekranından mevcut verilere göre bağlanabilecek aylığı görebiliyor.Değerlendirmede, özellikle yüksek prim ödeyen çalışanların da sistemde düşük emekli aylıklarıyla karşılaştığı ifade edildi. Asgari ücretin birkaç katı gelir elde eden çalışanlar ile daha yüksek brüt kazanca sahip kişilerin sistemde görünen emekli aylıklarının beklenen seviyenin altında kaldığı öne sürüldü. BAĞ-KUR’lular için de benzer bir tablonun geçerli olduğu belirtildi.Erdursun, düşük emekli aylıklarının temel nedeninin 3 Mart 2023’te yürürlüğe giren EYT yasası değil, 1 Ekim 2008’de sosyal güvenlik sisteminde yapılan değişiklikler olduğunu savundu. Bu değerlendirmeye göre, 2008 sonrası aylık bağlama oranları ve güncelleme katsayılarındaki değişim, ödenen primlerin emekli maaşına yansımasını zayıflattı.Aynı durumun yalnızca mevcut emeklileri değil, gelecekte emekli olacak çalışanları da etkilediği ifade edildi. 2008 sonrası göreve başlayan memurların da aktif çalışma gelirleri ile emeklilikte alacakları maaş arasında ciddi fark oluşabileceği değerlendirildi.Erdursun, yalnızca emekli sayısındaki artışa veya EYT düzenlemesine odaklanmanın, mevcut maaş hesaplama sistemindeki yapısal sorunları gölgede bıraktığını belirtti. Sosyal güvenlik sisteminin, ödenen prim ile bağlanan emekli aylığı arasındaki ilişkiyi güçlendirecek şekilde yeniden ele alınması gerektiğini söyledi.

SGK uzmanı Özgür Erdursun, düşük emekli aylıkları tartışmasında sorunun yalnızca EYT’den kaynaklanmadığını, 2008 sonrası sosyal güvenlik sistemindeki değişikliklerin etkili olduğunu savundu. Erdursun’a göre e-Devlet’te görülen düşük emekli aylığı hesaplamaları, hem mevcut hem de gelecekteki emekliler için yapısal bir soruna işaret ediyor.

Düşük emekli aylıklarında dikkat çeken değerlendirme: Tartışma EYT'nin ötesine taşındı

Türkiye'de emeklilik şartları, sigorta başlangıç tarihi, prim günü ve çalışanın bağlı olduğu sosyal güvenlik statüsüne göre değişiyor. SGK kapsamındaki 4A, 4B ve 4C gruplarında emeklilik için aranan koşullar farklılık gösteriyor.4A kapsamındaki çalışanlar için kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş sınırı uygulanırken, en az 7 bin 200 prim günü ve 20 yıllık sigortalılık süresi isteniyor. 4B kapsamındaki esnaf ve kendi namına çalışanlarda ise 7 bin 200 gün prim şartı bulunuyor. Tarım işçileri için aktarılan bilgilere göre 5 bin 400 prim günü ile kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartı aranıyor.2023'te yürürlüğe giren EYT düzenlemesiyle, 28 Şubat 1999 öncesi sigorta girişi bulunan birçok kişi için yaş şartı kaldırıldı. Bu kapsamdaki kadınların 20 yıl ve 7 bin 200 gün, erkeklerin ise 25 yıl ve 9 bin gün primi tamamlaması halinde emeklilik hakkı elde edebildiği belirtiliyor. 8 Eylül 1999 sonrası sigorta girişi olanlar için ise kademeli sistem uygulanıyor.Uzmanlar, emeklilik planlaması yapanların e-Devlet üzerinden hizmet dökümünü kontrol etmesinin önemine dikkat çekiyor. Eksik prim günü bulunanlar için askerlik, doğum ve eğitim borçlanması gibi seçeneklerle gün tamamlama imkanı bulunuyor. Kesin bilgi için SGK'nın resmi hesaplama araçlarının kullanılması ve gerektiğinde SGK merkezlerine başvurulması öneriliyor.

Emeklilikte yaş, prim günü, sigorta başlangıcı ve çalışanın bağlı olduğu statü belirleyici oluyor. EYT düzenlemesi, 28 Şubat 1999 öncesi sigorta girişi bulunanlar için yaş şartını kaldırırken, uzmanlar hizmet dökümünün dikkatle kontrol edilmesini öneriyor.

“EYT” ile ilgili sonuçlar

SGK'nın EYT dosyalarını yeniden inceleyeceği öne sürüldü

Düşük emekli aylıklarında dikkat çeken değerlendirme: Tartışma EYT'nin ötesine taşındı

Emeklilik şartlarında yaş, prim ve sigorta başlangıcı belirleyici oluyor