ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) Direktörü John Ratcliffe’in Moskova’ya yaptığı belirtilen ziyaretin ardından, ABD hava sahasında en az beş E-6B Mercury uçağının görüntülendiği öne sürüldü. “Kıyamet uçağı” olarak da bilinen bu hava araçlarının aynı saatlerde görev yapması, diplomasi ve güvenlik çevrelerinde dikkat çeken bir gelişme olarak değerlendirildi.
Aktarılan bilgilere göre diplomatik hareketlilik, ABD Hava Kuvvetleri’ne ait bir C-17 askeri nakliye uçağının Washington D.C. yakınlarındaki Joint Base Andrews Hava Üssü’nden havalanmasıyla başladı. Uçağın Letonya’nın başkenti Riga’da kısa bir duraklama yaptıktan sonra Moskova’ya indiği kaydedildi.
Bu uçuşun, Mayıs 2020’de insani yardım kapsamında yapılan tıbbi ekipman teslimatından bu yana ABD Hava Kuvvetleri’ne ait bir uçağın Rusya topraklarına gerçekleştirdiği ilk resmi varış olduğu belirtildi. Ziyaretin içeriğine ilişkin resmi makamlardan kapsamlı bir açıklama yapılmadı.
Moskova ziyaretinin içeriği netleşmedi
John Ratcliffe’in Moskova’daki temaslarının ayrıntıları kamuoyuna açıklanmazken, görüşmenin Donald Trump yönetimi döneminde CIA tarafındaki üst düzey temsil açısından dikkat çekici olduğu ifade edildi. Görüşmelerde hangi başlıkların ele alındığına dair resmi bilgi paylaşılmadı.
Bu nedenle ziyaretin diplomatik anlamı ve olası sonuçları hakkında farklı değerlendirmeler yapıldı. ABD ile Rusya arasındaki ilişkilerde yaşanan gerilimli başlıklar düşünüldüğünde, temasın zamanlaması uluslararası kamuoyunun ilgisini çekti.
E-6B Mercury neden önemli?
Zirvenin ardından ABD semalarında görüldüğü belirtilen E-6B Mercury uçakları, askeri iletişim açısından kritik görevler üstleniyor. Boeing 707 platformu üzerinden geliştirilen bu uçaklar, ABD Donanması bünyesinde “TACAMO” olarak bilinen görev konsepti kapsamında kullanılıyor.
E-6B Mercury uçakları, özellikle stratejik balistik füze denizaltılarıyla haberleşme kabiliyetleri nedeniyle öne çıkıyor. Çok düşük frekanslı haberleşme sistemleri sayesinde, denizaltılarla doğrudan temas kurulmasına imkan tanıyor.
Bu uçaklar ayrıca nükleer kriz senaryolarında kara komuta merkezlerinin devre dışı kalması ihtimaline karşı tasarlanmış sistemlere sahip. Elektromanyetik darbelere karşı korumalı yapıları ve havadan komuta kabiliyetleri nedeniyle kamuoyunda “kıyamet uçağı” adıyla anılıyor.
Uçuşlar güvenlik çevrelerinde izleniyor
En az beş E-6B Mercury uçağının aynı zaman diliminde ABD hava sahasında görev yaptığı iddiası, savunma analizcileri tarafından yakından takip edilen bir hareketlilik olarak öne çıktı. Ancak bu uçuşların Moskova’daki temaslarla doğrudan bağlantılı olduğuna dair resmi bir açıklama bulunmuyor.
Askeri uçuşlar zaman zaman eğitim, bakım, tatbikat veya rutin görev planlamaları kapsamında gerçekleştirilebiliyor. Buna rağmen diplomatik temasların hemen ardından yaşandığı belirtilen bu hareketlilik, ABD-Rusya hattındaki gelişmelerin küresel güvenlik dengeleri açısından yeniden tartışılmasına neden oldu.
