“Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”, kamuoyunda bilinen adıyla Çerçeve Yasa, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı. “Terörsüz Türkiye” süreci kapsamında hazırlanan düzenleme, PKK/KCK’nın feshi ve silah bırakmasının ardından uygulanacak hukuki sürecin çerçevesini belirlemeyi amaçlıyor.
Teklif, 5 Ağustos 2026’da TBMM Başkanlığı’na sunuldu. Yaklaşık 360 milletvekilinin imzasını taşıyan düzenleme, Adalet Komisyonu’nda 17,5 saat süren görüşmelerin ardından 8 Ağustos’ta kabul edildi. Ardından TBMM Genel Kurulu gündemine alınan teklif, yapılan oylama sonucunda yasalaştı.
Çerçeve Yasa kaç oyla kabul edildi?
Çerçeve Yasa, TBMM Genel Kurulu’nda 468 evet oyuyla kabul edildi. Oylamada 88 milletvekili hayır oyu kullanırken, 6 milletvekili çekimser kaldı. Toplamda 562 milletvekili oy kullandı.
Düzenlemenin temel amacı, terör örgütünün fiili varlığının sona ermesi, silah ve mühimmatın teslim edilmesi ve bu sürecin yetkili makamlarca doğrulanmasının ardından izlenecek hukuki yolu belirlemek olarak açıklandı.
12 maddelik düzenlemede neler var?
12 maddeden oluşan düzenleme; soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi, bazı mahkûmiyetlerin infazına ilişkin hükümler, başvuru usulleri, hak yoksunluklarının kaldırılmasına yönelik yargısal süreçler ve uygulamanın denetlenmesi gibi başlıkları içeriyor.
Kanun kapsamına; PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme, örgüt propagandası yapma ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen bazı suçlar giriyor. Ayrıca örgüt lehine işlenen ve 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun’da düzenlenen suçlar da kapsamda yer alıyor.
Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu ile 1 Haziran 2005’ten önce işlenen müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren bazı suçlar ise kapsam dışında tutuluyor.
Soruşturma, kovuşturma ve cezalarda erteleme
Düzenlemeye göre üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl süreyle ertelenebilecek. 15 yıldan fazla hapis cezası, müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda ise erteleme süresi 10 yıl olacak.
Mahkûmiyetlerde de benzer bir sistem öngörülüyor. Toplam 15 yıl veya daha az hapis cezası 5 yıl; 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet hapis cezaları ise 10 yıl süreyle ertelenebilecek. Erteleme süresi içinde suç işlenmemesi halinde cezanın infaz edilmiş sayılması öngörülüyor.
Erteleme kararlarına karşı iki hafta içinde başvuru ve itiraz yolu açık olacak. Erteleme süresi boyunca dava ve ceza zamanaşımı süreleri işlemeyecek.
Çerçeve Yasa af mı?
Çerçeve Yasa’nın genel af veya özel af niteliğinde olup olmadığı tartışma konusu oldu. Teklifin savunucuları, düzenlemenin suçları ortadan kaldırmadığını, suçun hukuki niteliğini değiştirmediğini ve ceza sorumluluğunu sona erdirmediğini belirtiyor.
TBMM Genel Kurulu’ndaki görüşmelerde MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız da teklifin mahkûmiyet hükümlerini ortadan kaldıran bir düzenleme olmadığını ifade etti. Bu nedenle düzenlemenin doğrudan “genel af” olarak tanımlanmasının hukuken doğru olmadığı belirtiliyor.
Kanunun uygulanmasını Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında oluşturulacak kurul takip edecek. Kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve MGK Genel Sekreteri yer alacak. Ayrıca TBMM bünyesinde 17 üyeden oluşacak bir İzleme Komisyonu kurulması öngörülüyor.
Kanundan yararlanmak isteyenlerin, Milli Güvenlik Kurulu kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından 6 ay içinde yazılı başvuru yapması gerekecek.
