Gazeteci Cüneyt Özdemir, geçtiğimiz hafta tutuklanan komedyen Deniz Göktaş’ın Çorlu Karatepe Y Tipi Cezaevi’ne sevk edilmesinin ardından, kamuoyunda “kuyu tipi” olarak anılan yüksek güvenlikli cezaevlerine tepki gösterdi.
Yayınladığı stand-up gösterisi nedeniyle hakkında soruşturma başlatılan ve tutuklanan Deniz Göktaş’ın Çorlu’daki Y tipi cezaevine gönderilmesi, uzun süredir tartışılan cezaevi koşullarını yeniden gündeme taşıdı. Bu cezaevleri, tutuklu ve hükümlülerin ağır izolasyon koşullarında tutulduğu iddialarıyla eleştiriliyor.
Cüneyt Özdemir ne dedi?
Cüneyt Özdemir, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Çorlu Kuyu Tipi Cezaevi’ne ilişkin sert ifadeler kullandı. Özdemir, “Çorlu Kuyu Tipi Cezaevi’nin mimarını araştırdım, bulamadım. Umarım Allah bir gün onu da oraya düşürür de bu insanlara neler yaşattığını bizzat tecrübe eder.” dedi.
Özdemir’in açıklaması, Deniz Göktaş’ın sevk edildiği cezaevi üzerinden “kuyu tipi” cezaevlerine yönelik eleştirilerin yeniden görünür olmasına yol açtı.
“Kuyu tipi” cezaevleri neden tartışılıyor?
Adalet Bakanlığı listelerinde yüksek güvenlikli cezaevleri arasında yer alan Y tipi cezaevleri, S tipi cezaevleriyle birlikte kamuoyunda “kuyu tipi” olarak adlandırılıyor. Kaynakta aktarılan bilgilere göre Türkiye’de toplam 6 Y tipi cezaevi bulunuyor.
Bu cezaevlerinde tutuklu ve hükümlülerin tek veya üç kişilik hücrelerde tutulduğu, havalandırma alanlarının hücrelerden ayrı bir noktada yer aldığı ve mahpusların dışarıya sınırlı süreyle çıkarıldığı belirtiliyor. Gardiyanlarla iletişimin ise hücre kapısındaki “bas-konuş” sistemiyle sağlandığı ifade ediliyor.
Eleştirilerin merkezinde, bu yapıların tutuklu ve hükümlüleri güneş, rüzgâr ve dış yaşamdan büyük ölçüde yalıttığı iddiası bulunuyor. “Kuyu tipi” ifadesi de bu kapalı ve izole mimari yapıyı tarif etmek için kullanılıyor.
Daha önce de gündeme gelmişti
Kuyu tipi cezaevleri, kısa süre önce Ekrem İmamoğlu’nun avukatı Mehmet Pehlivan’ın bu cezaevlerinden birine gönderilmesiyle de kamuoyunun gündemine gelmişti. Pehlivan, tutukluluğunun 103. gününde yaptığı açıklamada bu uygulamayı ağır izolasyon koşulları olarak nitelendirmişti.
Pehlivan açıklamasında, tutuklu ve hükümlülerin günde 23 saate varan sürelerle yalnız bırakıldığını, diğer insanlarla temaslarının sınırlandığını ve pencerelerin çelik tel ile kapatıldığını öne sürmüştü. Bu koşulların “işkence ve insanlık dışı muamele” kapsamına girdiğini savunmuştu.
Cezaevlerinde bu koşullara dikkat çekmek için açlık grevi yapan mahpusların olduğu da biliniyor. Deniz Göktaş’ın Çorlu Karatepe Y Tipi Cezaevi’ne sevk edilmesiyle birlikte, yüksek güvenlikli cezaevlerindeki tecrit uygulamalarına ilişkin tartışmanın büyümesi bekleniyor.
