Hindistan’da sınav yolsuzluğu iddialarına karşı haftalardır süren kitlesel öğrenci protestoları, Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan’ın istifasıyla sonuçlandı. Ülke genelinde milyonlarca genci etkilediği belirtilen sınav sorularının sızdırılması skandalı nedeniyle başlayan eylemler, Narendra Modi hükümeti üzerinde son yılların en güçlü gençlik baskılarından birini oluşturdu.
The Guardian’ın aktardığına göre Pradhan, cumartesi günü yaptığı açıklamada istifa mektubunu Başbakan Narendra Modi’ye sunduğunu duyurdu. Hindistan Eğitim Bakanı, kararını öğrencilerden ve kamuoyundan gelen yoğun baskının ardından aldığını belirtti.
Pradhan istifa açıklamasında ne dedi?
Dharmendra Pradhan, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Jantar Mantar’da ve ülke genelinde ortaya çıkan durum nedeniyle görevinden ayrılma kararı aldığını ifade etti. Pradhan, “Anti-milli güçlerin bu durumdan faydalanmaması adına istifa mektubumu Başbakana gönderdim. Ülke gençliğinin arzularına, duygularına ve haklı beklentilerine derin bir saygı duyuyorum” ifadelerini kullandı.
Bharatiya Janata Partisi’nin 12 yıllık iktidarı boyunca Başbakan Modi’ye yakın isimlerden biri olarak gösterilen Pradhan’ın istifası, hükümet açısından dikkat çekici bir geri adım olarak değerlendirildi. BBC’ye göre bu gelişme, Modi hükümetinin 2014’ten bu yana halk baskısıyla geri adım attığı nadir örneklerden biri olarak kayda geçti.
Protestolar sınav skandalıyla büyüdü
Mayıs ayından bu yana CJP olarak bilinen gençlik hareketi ve destekçileri, sınav sorularının sızdırılması skandalı nedeniyle Eğitim Bakanı’nın istifasını talep ediyordu. Skandalın milyonlarca öğrenciyi etkilediği, ayrıca 10’dan fazla öğrencinin intiharına yol açtığı öne sürüldü.
Hareketin önde gelen bazı isimleri haftalar süren açlık grevleri düzenledi. Protestolar pazartesi günü yüz binlerce öğrenci ve gencin Delhi sokaklarını doldurmasıyla zirveye çıktı. Gösterilere polisin göz yaşartıcı gaz ve coplarla müdahale ettiği, olaylarda yüzlerce kişinin yaralandığı bildirildi.
Polis müdahalesi eylemleri durdurmak yerine daha da yaygınlaştırdı. Delhi’deki CJP oturma eylemine binlerce kişi katılırken, gösteriler Kalküta ve Mumbai başta olmak üzere ülkenin farklı bölgelerine yayıldı. Haftalarca protestoları görmezden geldiği belirtilen Modi hükümeti, artan baskı üzerine protestocularla görüşmeyi kabul etti.
‘Hamam Böceği’ hareketi nasıl ortaya çıktı?
Siyasi parti olmayan CJP, kısa sürede Hindistan’ın en büyük gençlik protesto hareketlerinden birine dönüştü. Hareketin adı, Anayasa Mahkemesi Başkanı’nın bazı işsiz gençleri “hamam böceklerine” benzettiği belirtilen sözlerinin ardından gündeme geldi. Daha sonra bu ifadenin sahte diplomalı kişiler için kullanıldığı açıklansa da gençler tanımı sahiplenerek hamam böceğini direnişin sembolü haline getirdi.
Abhijeet Dipke liderliğindeki CJP, eğitim sisteminde reform yapılması, sınav skandallarında sorumluların hesap vermesi ve Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan’ın istifa etmesi talepleriyle sosyal medyada geniş kitlelere ulaştı. Sokak gösterileriyle büyüyen hareket, Pradhan’ın istifasını öğrenciler açısından önemli bir kazanıma dönüştürdü.
