İsviçre’de yapılan bir araştırma, ülkenin kanalizasyon sistemine her yıl yüksek miktarda değerli metal karıştığını ortaya koydu. Federal Su Bilimi ve Teknolojisi Enstitüsü tarafından hazırlanan çalışmaya göre atık su ağına yılda yaklaşık 3 ton gümüş ve 43 kilogram altın ulaşıyor.
Çalışma, İsviçre Çevre Dairesi adına yürütüldü ve ülke genelindeki 64 arıtma tesisinden elde edilen veriler incelendi. Araştırma, özellikle saatçilik, ilaç, teknoloji ve altın rafinerisi gibi sektörlerden kaynaklanan mikroskobik metal parçacıklarının atık suya karıştığını gösterdi.
Değerli metaller kanalizasyona nasıl karışıyor?
İsviçre, saat üretimi, ilaç sanayisi ve değerli metal işleme alanlarında dünyanın önde gelen ülkeleri arasında yer alıyor. Bu sektörlerde yapılan yıkama, işleme ve üretim süreçleri sırasında çok küçük metal parçacıkları açığa çıkabiliyor.
Gözle görülmesi zor olan bu parçacıklar, tesislerdeki su kullanımının ardından kanalizasyon sistemine geçiyor. Tek tek bakıldığında ihmal edilebilir görünen kayıplar, ülke genelinde ve yıl boyunca toplandığında tonlarla ifade edilen miktarlara ulaşıyor.
Sadece altın ve gümüş değil
Araştırmada yalnızca altın ve gümüş değil, teknoloji ve tıp alanında kullanılan bazı nadir elementler de incelendi. Bulgulara göre her yıl yaklaşık 1,5 ton neodimyum, 1 tonu aşkın gadolinyum ve 150 kilogram civarında iterbiyum da atık su sistemine karışıyor.
Neodimyum güçlü mıknatısların üretiminde, gadolinyum ise tıbbi görüntüleme alanında kullanılan önemli elementler arasında yer alıyor. Bu nedenle araştırma, kanalizasyon sistemlerinin yalnızca çevresel atık değil, aynı zamanda endüstriyel kayıplar açısından da dikkatle izlenmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
Geri kazanım neden yaygın değil?
Ortaya çıkan miktarlar dikkat çekici olsa da uzmanlara göre bu metalleri kanalizasyondan geri kazanmak şimdilik ekonomik açıdan kolay görünmüyor. Atık sudan metal parçacıklarını ayrıştırmak, filtrelemek ve yeniden kullanılabilir hale getirmek için kurulacak sistemlerin maliyeti oldukça yüksek.
Bu nedenle ülke genelinde yaygın bir geri dönüşüm uygulamasının, mevcut koşullarda metallerin piyasa değerini aşan harcamalara yol açabileceği belirtiliyor. Bilim insanları, yalnızca altın rafinerilerinin yoğunlaştığı bazı bölgelerde geri kazanımın ekonomik olarak anlamlı hale gelebileceğini değerlendiriyor.
Özellikle Ticino bölgesindeki belirli tesisler, altın rafinerilerine yakınlığı nedeniyle potansiyel geri kazanım alanı olarak öne çıkıyor. Ancak araştırma, kanalizasyondaki değerli metallerin büyük bölümünün bugünkü teknoloji ve maliyet dengesiyle geri alınmasının zor olduğunu gösteriyor.
