Gerede Çayı’ndaki kirliliğe köylülerden tepki
Bolu’nun Gerede ilçesinde Deri ve Karma Organize Sanayi Bölgesi’ndeki fabrikaların atıklarının karıştığı öne sürülen Gerede Çayı’ndaki kirlilik, bölge köylülerinin tepkisine neden oldu. Yaklaşık 10 yıldır çözüm beklediklerini söyleyen vatandaşlar, çaydaki kirlilik ve kötü kokunun tarımı, hayvancılığı ve günlük yaşamı olumsuz etkilediğini belirtti.
Bolu Çayı ile birleşerek Yenice Irmağı adıyla Karadeniz’e dökülen Gerede Çayı’nın, Karabük’ün Eskipazar ilçesine kadar uzanan 288 kilometrelik hat boyunca 100’ü aşkın köyü etkilediği ifade ediliyor. Bölge halkı, yaşam alanlarına sahip çıkmak ve kirliliğe dikkat çekmek için bir araya gelerek fabrikalara tepki gösterdi.
Köylüler koku ve kirlilikten şikâyetçi
Gerede ilçesine bağlı Örencik köyünden 67 yaşındaki Nazif Aktaş, çocukluk yıllarında çayın temiz olduğunu, suyun içildiğini ve tarımda kullanıldığını anlattı. Aktaş, bugün gelinen noktada çayda canlı yaşamının neredeyse kalmadığını savundu.
Aktaş, “Annem çamaşır yıkamaya gelirdi. Biz bu suyu içerdik, ekinlerimizi bu suyla sulardık. Şimdi balığı bırakın, kurbağa bile yaşamıyor. Hayvanlarımız ölüyor, tarım ölüyor, bizleri öldürüyor. Sabah ezanına kalkıyorum, kokudan duramıyorum. Köyde durma şansımız yok, bu koku bizi mahvediyor” sözleriyle yaşadıkları durumu dile getirdi.
“Eskiden piknik yapılan yerdi”
Bölge sakinlerinden Meryem Dayı da geçmişte çayın çevresinin piknik alanı olarak kullanıldığını, çevre illerden insanların balık tutmak ve vakit geçirmek için bölgeye geldiğini söyledi. Dayı, çocukluğunda çayın berrak aktığını ve suyun ev işlerinde dahi kullanıldığını belirtti.
Dayı, “Benim çocukluğumda bu çay berraktı. Babaannem bu çaydan su getirip tarhana çorbası pişirirdi. Çamaşırlarımızı burada yıkardık. Karabük’ten, çevre illerden herkes buraya pikniğe gelirdi, balık tutardı. Çocuklarımız burada yüzme öğrendi” dedi.
Çayın kirlenmesinin ardından tarım ve hayvancılığın zarar gördüğünü söyleyen Dayı, “Hayvancılık yapıyoruz, hayvanlarımız suyunu içemiyor, ölüp telef oluyorlar. Biz bu çayın temiz akmasını istiyoruz” ifadelerini kullandı.
“Ankara’ya yürürüz” mesajı
Köylüler, sanayi faaliyetlerine karşı olmadıklarını ancak atıkların dereye bırakılmaması gerektiğini vurguladı. Meryem Dayı, yetkililere seslenerek çözüm bulunmaması halinde Ankara’ya yürüyüş yapabileceklerini söyledi.
Dayı, “Para kazanmasınlar demiyoruz, kazansınlar ama pisliğini, zehrini, kimyasalını bize akıtmasınlar. Biz de insansak insanca yaşamak istiyoruz” diyerek tepki gösterdi.
Gerede Çayı’ndaki kirlilik iddiaları, yalnızca çevre sorunu olarak değil; bölgede yaşayan köylülerin sağlığı, geçim kaynakları ve yaşam alanları açısından da önem taşıyor. Vatandaşlar, yıllardır süren sorunun kalıcı biçimde çözülmesini ve çayın yeniden temiz akmasını istiyor.
