Kısa Dalga’nın Vize İmparatorluğu dosyasına erişim engeli
Kısa Dalga’da yayımlanan ve Türkiye’deki vize aracı kurumlarının uygulamalarını inceleyen “Vize İmparatorluğu” haber dizisine erişim engeli getirildi. Kararın, 5651 sayılı Kanun’un 8/A maddesi kapsamında “millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması” gerekçesine dayandırıldığı belirtildi.
Gazeteci Canan Coşkun, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, VFS Global’in faaliyetlerine ilişkin yazı dizisinin ilk bölümünü duyurduğu paylaşımın Türkiye’den erişime kısıtlandığını duyurdu. Coşkun, İstanbul 9. Sulh Ceza Hakimliği tarafından dizinin yayımlanan dört bölümüne de erişim engeli getirildiğini ifade etti.
Kararın gerekçesi 5651 sayılı Kanun’un 8/A maddesi
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından uygulanan kararın, 5651 sayılı Kanun’un 8/A maddesine dayandırıldığı aktarıldı. Söz konusu maddede yaşam hakkı, kişilerin can ve mal güvenliği, millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi ve genel sağlığın korunması gibi başlıklar yer alıyor.
Hukukçuların dikkat çektiği bu madde, genellikle acil ve somut tehlike iddiası bulunan durumlarda erişim kısıtlamaları için kullanılıyor. Bu nedenle bir araştırma dosyasına aynı gerekçeyle erişim engeli getirilmesi, kararın kamuoyunda tartışma yaratmasına neden oldu.
“Vize İmparatorluğu” dosyasında ne anlatılıyordu?
Erişime kapatılan dosya, Lighthouse Reports öncülüğünde 12 ülkeden 14 medya kuruluşunun yer aldığı uluslararası bir araştırmanın Türkiye ayağı olarak yayımlandı. Çalışmada, devletlerin vize başvuru süreçlerinde yetki devrettiği özel aracı şirketlerin uygulamaları ve bu süreçte vatandaşlara yansıyan ek maliyetler incelendi.
Araştırmanın odağında yer alan VFS Global hakkında, vize başvurusu yapan kişilere zorunlu olmadığı öne sürülen bazı hizmetlerin başvuru sürecinin mecburi parçası gibi sunulduğu iddia edildi. Dosyada VIP bekleme salonları, SMS bilgilendirme, kurye hizmeti, belge tarama ve çıktı alma gibi işlemlerin ek maliyet oluşturduğu aktarıldı.
Türkiye ayağında hangi bağlantılar incelendi?
Kısa Dalga’da yayımlanan Türkiye bölümlerinde VFS Global’in ülkedeki operasyonel ortakları mercek altına alındı. Bu kapsamda Gateway Management şirketi, şirketin sahibi Halis Ali Çakmak’ın ticari faaliyetleri ve eski Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile bağlantılarına ilişkin iddialar kamuoyuyla paylaşıldı.
Canan Coşkun, erişim engeli kararına ilişkin açıklamasında, yazı dizisinin tamamlanmadan sansürlendiğini belirtti. Coşkun’un paylaşımına göre erişim engeli yalnızca sosyal medya duyurusunu değil, dizinin yayımlanan dört bölümünü de kapsıyor.
Karar, hem vize başvuru süreçlerinde özel şirketlerin rolünü hem de haber içeriklerine getirilen erişim engellerinin kapsamını yeniden gündeme taşıdı.
