Coğrafi işaret tescilli Amasya sıkma tarhanası için kentte kış hazırlıkları başladı. Türk mutfağının köklü lezzetleri arasında gösterilen tarhana, Amasya’da kadınların yoğun emeğiyle geleneksel yöntemlere bağlı kalınarak hazırlanıyor.
Yoğurt, buğday unu, kırık yarma ve yumurtanın karıştırılmasıyla elde edilen harç, elde tek tek sıkılarak şekillendiriliyor. Ardından hazırlanan parçalar, Amasya’nın sıcak güneşi altında kurumaya bırakılıyor. Kuruyan tarhana, kış aylarında pişirilerek sofralara taşınıyor.
Amasya sıkma tarhanası nasıl hazırlanıyor?
Amasya’da sıkma tarhana üretimi, kuşaktan kuşağa aktarılan yöntemlerle sürdürülüyor. Harç hazırlandıktan sonra kadınlar tarafından küçük parçalar halinde sıkılıyor. Bu işlem hem ürünün kendine özgü formunu oluşturuyor hem de kurutma sürecini kolaylaştırıyor.
Güneşte kurutulan tarhana, uzun süre saklanabilmesi ve besleyici yapısıyla özellikle kış aylarında tercih ediliyor. Üreticiler, hazır gıdalar yerine doğal bileşenlerle hazırlanan bu geleneksel lezzetin sofralarda daha fazla yer bulmasını istiyor.
Yörede “Keloğlan tarhanası” olarak da biliniyor
Üreticilerden Fatma Hatipoğlu, Amasya sıkma tarhanasının büyüklerinden öğrendikleri yöntemlerle hazırlandığını belirtiyor. Hatipoğlu’na göre bu lezzet, Yeşilçam’ın Keloğlan filmlerinde “derman kaynağı” olarak anılması nedeniyle yörede “Keloğlan tarhanası” adıyla da biliniyor.
Pişirildiğinde yoğun kokusu ve kıvamıyla öne çıkan tarhana, yörede “tas tas içilen” kışlık çorbalardan biri olarak görülüyor. Besleyici içeriği nedeniyle de geleneksel mutfakta önemli bir yere sahip.
Kadın girişimciler üretimi sürdürüyor
Amasya Misket Eller Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi bünyesinde yapılan üretim, hem yöresel kültürün yaşatılmasına hem de bölge ekonomisine katkı sağlıyor. Kooperatif Başkanı Şükran Bozkurt, geçen sezon elde ettikleri satış başarısını bu yıl da sürdürmeyi hedeflediklerini ifade ediyor.
Amasya’da sıkma tarhananın yanı sıra “kaşık tarhana” ve “çanak tarhana” türlerinin de üretildiği biliniyor. Şef Lütfi Kol ise tescilli bu tarihi çorbayı restoran menülerinde müşterilere sunarak kültürün korunmasına destek verdiklerini belirtiyor.
