Kuzey Kıbrıs’taki bazı tüp bebek kliniklerinde yabancı ailelere, talep ettikleri donör profillerinden farklı sperm veya yumurta kullanıldığı iddiaları genişleyen bir incelemeye dönüştü. BBC Türkçe’nin aktardığına göre, DNA testleriyle gündeme gelen vakalarda etkilenen çocuk sayısının en az 30’a ulaştığı öne sürülüyor.
Başlangıçta 7 çocukla sınırlı olduğu düşünülen olayda, ailelere sunulan donör bilgileri ile çocukların genetik sonuçları arasında ciddi uyumsuzluklar bulunduğu belirtildi. İddialar üzerine KKTC makamlarının kliniklere yönelik inceleme ve denetim sürecini genişlettiği bildirildi.
DNA testleri iddiaları güçlendirdi
Habere göre aileler, çocuklarının büyüdükçe seçtikleri donör profillerindeki fiziksel özellikleri taşımadığını fark etti. Bunun üzerine yapılan ticari DNA testleri, bazı çocukların ailelere bildirilen donörlerle biyolojik bağının bulunmadığını ortaya koydu.
Şüpheli grupta yer alan 30 çocuktan 11’i için yapılan testlerde, çocukların seçilen donörlerle genetik olarak uyuşmadığı belirtildi. Ailelere verilen dosyalardaki bilgilerin aksine, bazı çocukların genetik kökenlerinin Türkiye, çevre coğrafyalar ve Güney Avrupa ağırlıklı çıktığı öne sürüldü.
Örnek vakalardan biri olarak, 2012 yılında KKTC’de anne olan İngiltere vatandaşı Rachel’ın durumu aktarıldı. Rachel’ın Danimarkalı bir donör seçtiği, ancak yıllar sonra yapılan DNA analiziyle çocuğunun bildirilen donörle biyolojik bağının olmadığını öğrendiği belirtildi.
Ailelerde sağlık geçmişi endişesi
İddiaların en kritik boyutlarından biri, çocukların gerçek biyolojik anne veya babalarına ilişkin bilgilerin bilinmemesi. Bu durum aileler için yalnızca kimlik meselesi değil, aynı zamanda sağlık açısından da ciddi bir belirsizlik anlamına geliyor.
Aileler, çocukların taşıyabileceği kalıtsal hastalık riskleri, genetik yatkınlıklar ve ailevi tıbbi geçmiş gibi bilgilere ulaşamadıklarını belirtiyor. Bu nedenle bazı ebeveynler, çocuklarının gelecekte karşılaşabileceği sağlık risklerini öngörememekten kaygı duyuyor.
Resmi inceleme genişletiliyor
İncelemeye konu olan 30 vakanın yarısının tek bir sağlık merkezinde yoğunlaştığı öne sürüldü. Dosyada Dr. Firdevs Uğuz Tip, Dr. Şevket Alptürk ve hasta koordinatörü Julie Hodson’ın isimlerinin geçtiği aktarıldı.
KKTC Sağlık Bakanlığı’nın, mevzuata aykırılık iddiaları üzerine başlattığı resmi incelemeyi mağdur sayısındaki artış nedeniyle daha kapsamlı hale getirdiği bildirildi. Sürecin, tüp bebek kliniklerinde denetim, kayıt ve donör bilgisi güvenliği konularını yeniden gündeme taşıması bekleniyor.
İddialarla ilgili soruşturma ve inceleme süreci devam ederken, ailelerin temel talebi çocukların biyolojik kökenlerine ve sağlık geçmişlerine dair güvenilir bilgilere ulaşabilmek.
