Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, 7 Ağustos 2026’da medya temsilcileriyle yapılan toplantıda plastik atıklar ve mikroplastik tehlikesine dikkat çekti. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ise sıfır atık, yeşil dönüşüm ve yerel kalkınma projelerine sağlanan destekleri anlattı.
Toplantıda Türkiye’de plastik atık üretimi, çöp ithalatı, nehir ve deniz kirliliği ile sanayide dönüşüm başlıkları öne çıktı. Ağırbaş, plastik kirliliğinin yalnızca çevre değil, sağlık açısından da ciddi bir risk oluşturduğunu belirterek mikroplastiklerin etkisine vurgu yaptı.
Plastik atık ve mikroplastik uyarısı
Samed Ağırbaş, Türkiye’nin plastik atık üretiminde dünya ortalamasının üzerinde olduğunu söyledi. Ağırbaş’ın aktardığına göre Türkiye, dünya ortalamasının yüzde 44 üzerinde plastik atık üretiyor. Nüfusa oranla okyanusları ve nehirleri daha fazla kirlettiklerini belirten Ağırbaş, okyanuslara verilen zararda Türkiye kaynaklı etkinin yüzde 1,5 olduğunu ifade etti.
Ağırbaş, plastik kirliliğinin artık günlük yaşamı doğrudan etkileyen bir sorun haline geldiğini belirterek, “Vatandaşlarımız Akdeniz’de denize giremez noktaya geldi” dedi. Çöp ithalatına ilişkin de değerlendirme yapan Ağırbaş, temiz ham madde olarak kullanılacak atıkların sanayi açısından değerlendirilebileceğini ancak ithal edilen atığın önemli bölümünün doğaya bırakılmasına karşı olduklarını söyledi.
Ağırbaş, denizlere ve nehirlere atık dökülmesi halinde devletin müdahale etmesi gerektiğini vurguladı. Adana ve Mersin’de nehirlerde görülen kirliliğe işaret eden Ağırbaş, ihmali bulunanlar hakkında gerekirse suç duyurusunda bulunacaklarını dile getirdi.
“Doğmamış çocukların kanında mikroplastik var”
Toplantının en dikkat çeken açıklaması mikroplastiklerle ilgili oldu. Ağırbaş, doğaya bırakılan çöplerin suyu ve havayı kirlettiğini belirterek, “Doğmamış çocukların kanında mikroplastik var. Bizim gazetelerde, her yerde plastik tehlikesini milletimize anlatmamız lazım” ifadelerini kullandı.
Sıfır Atık Vakfı’nın plastik atıklara ilişkin kapsamlı bir rapor hazırladığını belirten Ağırbaş, son 6 ayda 30 ili ziyaret ettiklerini ve vatandaşlardan en çok plastik kirliliğiyle ilgili sorular aldıklarını söyledi. Vakfın 31 Ağustos-1 Eylül tarihlerinde geniş katılımlı bir plastik çalıştayı düzenleyeceğini aktaran Ağırbaş, çalıştaya 14 bakanlık ve üniversitelerin katılacağını belirtti.
Sanayide yeşil dönüşüm destekleri
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ise konuşmasında sıfır atık ve yeşil dönüşüm projelerine sağlanan desteklere ilişkin bilgi verdi. Kacır, 2026’da sıfır atık alanında daha güçlü bir ivme yakalandığını, toplam büyüklüğü 15 milyar lirayı bulan çalışmalarla Türkiye genelinde bir seferberlik başlatılacağını söyledi.
Kacır, yeşil dönüşüm projelerine 32 milyar lira destek sunulduğunu, kalkınma ajansları üzerinden sıfır atık ve yeşil dönüşüm projelerinin önceliklendirildiğini belirtti. Bakan Kacır’ın verdiği bilgilere göre 161 projeye 913 milyon lira destek sağlandı ve 1,7 milyar liralık yatırım hacmi oluşturuldu. Yeşil dönüşümde ise 787 projeye 4,9 milyar lira katkı verildi.
Yerel Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında her ile özgü yatırım fırsatlarının desteklendiğini belirten Kacır, 81 ilde ilan edilen 324 başlığın önemli bir bölümünün döngüsel ekonomi ve sıfır atık alanlarından oluştuğunu söyledi. İlk çağrıda bu başlıklarda 33 projenin desteklendiğini ve 12,7 milyar liralık yatırımın hayata geçirilmesinin hedeflendiğini ifade etti.
Atıklardan yeni üretim tesisleri kurulacak
Kacır, Ankara’da atık elektronik eşya dönüşüm tesisi, Aydın’da tarımsal yan ürünlerden katma değerli üretim tesisi, Balıkesir’de mermer atıkları öğütme tesisi, Bursa’da biyopolimer üretimi, Düzce’de prebiyotik üretimi ve Edirne’de biyokömür üretimi gibi projelerin planlandığını açıkladı.
Giresun’da fındık kabukları ve çay atıklarından aktif karbon üretimi, Hatay’da yıkıntı atıklarının geri kazanımı ve Sakarya’da meyve atıklarından katma değerli üretim gibi projelerin de hayata geçirileceğini belirten Kacır, bu yatırımların yerel potansiyelleri ekonomiye kazandırmayı amaçladığını söyledi.
