Avrupa’da kamyon şoförü eksikliği, lojistik sektöründe büyüyen bir krize dönüşüyor. Nakliye şirketleri aylık 2 bin 500 euroya, yani yaklaşık 137 bin 500 TL’ye ulaşan maaş tekliflerine rağmen yeterli sayıda sürücü bulmakta zorlanıyor. Personel açığı, teslimat süreleri ve taşıma maliyetleri üzerinde baskı oluştururken küresel tedarik zincirleri için de yeni bir risk başlığı haline geliyor.
Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Birliği’nin verilerine göre Avrupa Birliği sınırları içindeki boş kamyon şoförü kadrolarının 2025 yılına kadar yarım milyonu aşması bekleniyor. Bu açık, sektördeki toplam ihtiyacın yaklaşık yüzde 13’üne karşılık geliyor.
Şirketler iş tekliflerini geri çevirmek zorunda kalıyor
Avrupa’da nakliye şirketlerinin önemli bir bölümü, yeterli personel bulamadığı için gelen işleri kabul edemediğini belirtiyor. Sektör temsilcilerine göre bu durum yalnızca firmaların gelirlerini değil, üretimden perakendeye kadar pek çok alanda teslimat planlarını da etkiliyor.
Krizin en belirgin hissedildiği bölgelerin başında Polonya ve Doğu Avrupa ülkeleri geliyor. Avrupa karayolu yük taşımacılığında önemli bir paya sahip olan Polonya’da firmalar, sürücüleri elde tutabilmek için ücretleri artırdı. Buna rağmen birçok şirketin yaz aylarında boş kalan kamyonlarla operasyon yürütmeye çalıştığı ifade ediliyor.
Gençler mesleğe sıcak bakmıyor
Şoför açığının temel nedenleri arasında mesleğin zorlu çalışma koşulları öne çıkıyor. Haftalarca evden ve aileden uzak kalmayı gerektiren uzun yol taşımacılığı, genç çalışanlar için cazibesini kaybediyor. Mevcut sürücülerin yaş ortalamasının yükselmesi de sorunu derinleştiriyor.
2030 yılına gelindiğinde mevcut kamyon şoförlerinin yaklaşık beşte birinin emekli olacağı belirtiliyor. Bu tablo, Avrupa lojistik sektöründe açığın ilerleyen yıllarda daha da büyüyebileceğine işaret ediyor.
Güvenlik endişeleri sektöre ilgiyi azaltıyor
Sektörde kadın sürücü oranının yalnızca yüzde 4 seviyesinde olması da dikkat çekiyor. Araştırmalara göre sürücülerin büyük bölümü park halindeyken güvenlik tehdidi yaşadığını söylüyor. Güvensiz alanlarda araç park eden firmaların hırsızlık ve vandalizm vakalarıyla karşılaşması, mesleğe yönelik çekinceleri artırıyor.
Otoyol kenarlarındaki suç riski, sınır kontrolleri ve uzun bekleme süreleri, yüksek maaş tekliflerine rağmen yaşam kalitesi ve kişisel güvenlik kaygılarını öne çıkarıyor.
Çözüm arayışı Avrupa dışına uzandı
Personel bulmakta zorlanan bazı Avrupalı şirketler, Avrupa dışındaki ülkelerden şoför temin etmeye yöneliyor. Özellikle Hindistan gibi Asya ülkelerinden sürücü istihdam etme eğiliminin arttığı belirtiliyor. Ancak çalışma izinleri, ehliyet denklikleri ve göç kuralları bu süreci zorlaştırıyor.
Sektörün uzun vadeli çözüm olarak gördüğü başlıklardan biri de otonom sürüş teknolojileri. Sürücüsüz kamyonlar lojistik maliyetlerini azaltabilecek bir seçenek olarak görülse de Avrupa Birliği’ndeki yasal düzenlemeler nedeniyle bu teknolojinin yaygınlaşmasının yıllar alması bekleniyor.
Bu nedenle Avrupa’da nakliye şirketleri için kısa vadede en kritik sorun, direksiyon başına geçecek yeni sürücüler bulmak olmaya devam ediyor.
