Avrupa’da yaz aylarında artan orman yangınlarının ardından yayımlanan yeni risk haritası, kıta genelinde tehlikenin önümüzdeki günlerde daha da yükselebileceğine işaret etti. Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi’nin (JRC) güncel değerlendirmesine göre Türkiye’nin de içinde bulunduğu bazı bölgelerde orta ve yüksek seviyelerde yangın riski devam ediyor.
Sıcaklık rekorları, kuraklık ve rüzgarın etkisiyle büyüyen yangınlar, yalnızca çevresel bir sorun olarak değil, aynı zamanda kamu sağlığı ve güvenliği açısından da kritik bir başlık olarak değerlendiriliyor. İngiltere ve İspanya’da yetkililer, artan orman yangını tehdidini iklim değişikliğiyle bağlantılı bir ulusal güvenlik meselesi olarak nitelendirdi.
Avrupa’da riskin en yüksek olduğu bölgeler
JRC’nin hazırladığı güncel tabloya göre Avrupa’nın batısı ve orta kesimleri yüksek riskli döneme girmiş durumda. Fransa ve Kuzey İtalya’yı kapsayan Alp Dağları çevresi ile İngiltere ve İrlanda dolaylarında yangın tehlikesinin en üst seviyelere yaklaştığı belirtiliyor.
İber Yarımadası, Balkanlar ve Kuzey Afrika’nın bazı kesimleri de şiddetli tehdit altında gösteriliyor. Risk çemberinin İskandinavya’nın güneyinden Doğu Avrupa’ya uzanan geniş bir coğrafyada etkili olduğu, Türkiye’nin de yer aldığı bazı bölgelerde ise orta ve yüksek dereceli yangın tehlikesinin sürdüğü ifade ediliyor.
Türkiye için uyarı ne anlama geliyor?
Haritada Türkiye’nin bazı bölgelerinde yangın riskinin devam ettiğinin vurgulanması, özellikle sıcak, kuru ve rüzgarlı dönemlerde dikkatli olunması gerektiğini gösteriyor. Orman yangınları açısından risk yalnızca alevlerin görüldüğü alanlarla sınırlı kalmıyor; hava koşullarına bağlı olarak duman ve partikül kirliliği geniş bölgelere taşınabiliyor.
Uzman değerlendirmelerinde, yaz aylarında artan sıcaklıklar ve kuraklık koşullarının yangınların yayılma hızını artırabileceği belirtiliyor. Bu nedenle ormanlık alanlarda ateş yakılmaması, anız yakma gibi uygulamalardan kaçınılması ve şüpheli dumanların hızla yetkililere bildirilmesi önem taşıyor.
Yangın dumanı sağlık riski yaratıyor
NASA’nın yangınların çevre ve insan sağlığı üzerindeki etkilerine ilişkin görselleştirmeleri, tehlikenin yalnızca yanan ormanlarla sınırlı olmadığını ortaya koyuyor. Orman yangınları atmosfere yüksek miktarda zehirli gaz ve PM2.5 olarak bilinen ince partikül madde salıyor.
PM2.5 partikülleri, akciğerlerin derinliklerine kadar ulaşabilecek kadar küçük yapıda olduğu için solunum yolu hastalıkları ve kalp-damar rahatsızlıkları açısından risk oluşturabiliyor. Bu parçacıklar, rüzgarla binlerce kilometre taşınabildiği için yangın bölgesinden uzaktaki ülkelerde bile hava kalitesini olumsuz etkileyebiliyor.
Avrupa genelindeki yangın tehdidinin büyümesi, iklim değişikliği, afet yönetimi ve halk sağlığı başlıklarını yeniden gündeme taşıdı. Türkiye’nin de risk haritasında yer alması, yaz aylarında yangınlara karşı hazırlık ve önlemlerin önemini artırıyor.
