Türkiye’de kuraklığa karşı 1 milyon tuz çalısı dikildi
Tarım ve Orman Bakanlığı, Türkiye’de kuraklık ve çölleşme riskiyle mücadele kapsamında yürütülen çalışmalarda 1 milyon adet tuz çalısı fidesinin üretildiğini ve sahaya kazandırıldığını duyurdu. TRT Haber’in aktardığı bilgilere göre Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) bünyesinde yürütülen projeler, özellikle İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu’daki sorunlu tarım ve mera alanlarını hedefliyor.
Anavatanı Kuzey Amerika olan tuz çalısı, bilimsel adıyla atriplex, tuzlu ve kurak topraklarda yetişebilen dayanıklı bir halofit bitki olarak öne çıkıyor. Türkiye’de kurak ve yarı kurak alanların ıslahında stratejik türlerden biri olarak değerlendirilen bitkinin, hem mera verimliliğine hem de erozyonla mücadeleye katkı sağlaması amaçlanıyor.
Tuz çalısı neden tercih ediliyor?
Tuz çalısı, güçlü kök sistemi sayesinde zorlu iklim koşullarında yaşamını sürdürebiliyor. Uygun toprak yapısında köklerinin 10 metre derinliğe kadar ulaşabildiği belirtilen bitki, su kıtlığından daha az etkileniyor. Küçük, tüylü ve mumsu yaprak yapısı ise buharlaşmayı azaltarak bitkinin kuraklığa karşı dayanıklılığını artırıyor.
İlk dikim sırasında verilen can suyu dışında sulama ve gübreleme ihtiyacı duymaması, tuz çalısını kurak bölgeler için düşük maliyetli bir seçenek haline getiriyor. Bitkinin -32 dereceye kadar düşük sıcaklıklarda varlığını koruyabildiği, hastalıklara karşı da doğal direnç gösterdiği ifade ediliyor.
Mera alanlarında yem desteği sağlıyor
TAGEM tarafından Eskişehir, Konya, Karaman ve Aksaray’da yürütülen denemelerde tuz çalısının, meraların kuruduğu dönemlerde hayvancılık için önemli bir yem kaynağına dönüştüğü görüldü. Bitkinin yüzde 12 ila yüzde 20 arasında ham protein içerdiği, mineral yapısı ile A ve E vitaminleri bakımından da zengin olduğu aktarıldı.
Aşırı otlatmaya maruz kalan alanlarda dahi tamamen tüketildikten kısa süre sonra yeniden sürgün verebilmesi, tuz çalısının mera ıslahındaki önemini artırıyor. Bu özelliğiyle bitki, vejetasyon yapısının yeniden güçlenmesine katkı sunuyor.
Erozyon ve kum fırtınalarına karşı doğal perde
İki metreye kadar uzayabilen tuz çalısı, yalnızca hayvancılık için değil, çevresel risklerin azaltılması için de kullanılıyor. Özellikle karayolları çevresinde toz ve kum taşınımını azaltarak doğal perde görevi gördüğü belirtiliyor.
Aksaray-Konya karayolunda geçmiş yıllarda yaşanan kum fırtınası kaynaklı kazaların önlenmesi amacıyla başlatılan mera ıslah projelerinde de bu türden yararlanıldı. Kireçli, borlu, organik madde bakımından fakir ve eğimli arazilerde erozyonu azaltan bitki, aynı zamanda yaban hayatı için güvenli yaşam alanları oluşturuyor.
Hedef 5 yılda 6 milyon yeni fide
Birleşmiş Milletler Çevre Programı verilerine göre Türkiye topraklarının önemli bir bölümü kurak ve yarı kurak kategoride yer alıyor. Bu nedenle tuz çalısı, 8 milyon hektardan fazla alanın ıslahında kullanılabilecek stratejik bitkiler arasında gösteriliyor.
Bugüne kadar üretilen 1 milyon fideyle Konya Ovası Projesi kapsamındaki illerde 9 bin 150 hektarlık alanın yeşillendirildiği bildirildi. Konya ve Van’daki araştırma enstitülerinin seralarında üretim çalışmaları sürerken, önümüzdeki 5 yıl içinde 6 milyon yeni fidenin daha toprakla buluşturulması hedefleniyor.
