Depozito İade Sistemi 1 Temmuz’da Zorunlu Başlıyor
Türkiye’de depozitosu olan içecek ambalajları için yeni dönem 1 Temmuz itibarıyla zorunlu olarak başlayacak. Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemiyle vatandaşlar, üzerinde özel DOA logosu bulunan plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını iade ederek karşılığındaki bedeli dijital hesaplarına aktarabilecek. Biriken tutarlar banka hesabına transfer edilebilecek, ATM’den nakit çekilebilecek ya da anlaşmalı noktalarda harcanabilecek.
Uygulama; çevre koruma, sıfır atık ve geri dönüşüm hedefleri kapsamında hayata geçiriliyor. Sistemle birlikte içecek ambalajlarının çöpe gitmesi yerine yeniden üretim döngüsüne kazandırılması amaçlanıyor.
Depozito iade sistemi nasıl işleyecek?
Yeni sistemde tüketiciler, üzerinde DOA ambalaj logosu bulunan içecek ambalajlarını çöpe atmak yerine biriktirecek. Plastik şişe, cam şişe ve alüminyum kutu gibi ambalajlar, marketlerde kurulacak depozito iade makinelerine ya da belirlenen toplama noktalarına teslim edilecek.
İade edilen her ambalajın bedeli, DOA mobil uygulaması üzerinden kullanıcının dijital hesabına tanımlanacak. Hesapta biriken bakiye daha sonra kişisel banka hesabına aktarılabilecek. Vatandaşlar bu tutarı ATM’lerden nakit olarak çekebilecek veya anlaşmalı işletmelerde alışveriş için kullanabilecek.
Hangi işletmeler sisteme dahil olacak?
1 Temmuz’daki zorunlu uygulama öncesinde ambalajlı içecek satışı ya da servisi yapan ticari işletmelerin sisteme entegre olması gerekiyor. Bu kapsamda büfeler, bakkallar, marketler, oteller, kafeler ve restoranlar yalnızca satış noktası değil, aynı zamanda depozito iade noktası olarak da hizmet verecek.
Uygulamanın sadece mahalle esnafıyla sınırlı kalmaması planlanıyor. Havalimanları, hastaneler ve alışveriş merkezleri gibi yoğun insan trafiğinin bulunduğu alanların da sisteme dahil edilerek büyük iade merkezleri haline getirilmesi hedefleniyor.
DBYS kaydı zorunlu olacak
İlgili işletmelerin, dbys.gov.tr adresi üzerinden Depozito Bilgi Yönetim Sistemi’ne kayıt yaptırması ve sistem operatörlerini seçmesi gerekiyor. Bu kayıt süreci, uygulamanın yasal ve teknik altyapısının işletmeler tarafından tamamlanması açısından önem taşıyor.
Sistemin tam kapasiteyle çalışması halinde ambalaj atıklarının çevreye zarar vermeden toplanması, geri dönüşüm oranlarının artırılması ve ham madde ihtiyacının azaltılması amaçlanıyor.
Depozito kapsamına hangi ürünler giriyor?
Depozito uygulaması, üzerinde depozito işareti bulunan cam şişeleri, PET şişeleri ve alüminyum içecek kutularını kapsayacak. Bu ambalajların iade edilmesiyle hem tüketiciye ekonomik karşılık sağlanacak hem de atıkların doğaya karışmasının önüne geçilecek.
Uygulamanın ülke genelinde yaygınlaşmasıyla birlikte geri dönüşüm bilincinin artırılması ve ekonomiye yıllık yaklaşık 30 milyar TL düzeyinde kaynak sağlanması öngörülüyor.
