Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. Osman Bektaş, Marmara Denizi’nde beklenen olası İstanbul depremine ilişkin değerlendirmesinde Çınarcık Çukuruna dikkat çekti. Bektaş, X hesabından yaptığı paylaşımda, İstanbul depremi tartışmalarında yalnızca Ana Marmara Fayı’na odaklanılmaması gerektiğini belirterek bölgedeki ikincil fay sistemlerinin de araştırılması gerektiğini ifade etti.
Marmara Denizi’nde beklenen büyük deprem senaryoları uzun süredir bilim insanlarının gündeminde. Bu tartışmalarda kırılmanın nerede gerçekleşebileceği, gerilmenin hangi fay parçalarında biriktiği ve olası depremin İstanbul’u nasıl etkileyebileceği başlıkları öne çıkıyor. Prof. Dr. Bektaş’ın açıklaması ise özellikle İstanbul’un güneyinde yer alan Çınarcık Çukuru’nu yeniden gündeme taşıdı.
Çınarcık Çukuru neden gündeme geldi?
Bektaş, paylaşımında “kırılma mekaniği” açısından Çınarcık Çukuru’nun kritik bir alan olduğunu savundu. Ona göre Marmara’daki levha hareketleri yalnızca Ana Marmara Fayı boyunca değil; Çınarcık, Orta Marmara ve Tekirdağ çukurları çevresindeki ikincil faylar arasında da paylaşılabilir.
Prof. Dr. Bektaş, Kuzey Marmara’da 1912, 2011, 2012, 2019 ve 2025 deprem dizilerinin gerilmeyi batıdan doğuya; 1935 Marmara Adası ve 1999 İzmit depremlerinin ise doğudan batıya aktarmış olabileceğinin düşünüldüğünü belirtti. Bu değerlendirmeye göre iki gerilme aktarımı arasında kalan Çınarcık Çukuru, fay mekaniği bakımından gerilme değişimlerine duyarlı bir yapı olarak öne çıkıyor.
1963 Adalar depremi hatırlatıldı
Bektaş, değerlendirmesinde 1963 Adalar depremini de hatırlattı. 1999 ve 2025 depremleri sonrasında artçıların Çınarcık Havzası’nın kenarlarında yoğunlaşmasının, söz konusu gerilme modelini destekleyen gözlemsel bir bulgu olarak değerlendirilebileceğini ifade etti.
Bektaş’a göre eğer bu hipotez doğruysa, Çınarcık Çukuru’nu sınırlayan zayıf faylar geçmişteki 1963 Adalar depremine benzer orta büyüklükte depremler üretebilir. Bu nedenle bölge, yalnızca ana fay hattı açısından değil, havzayı oluşturan fay sistemi açısından da öncelikli araştırma alanlarından biri olarak ele alınmalı.
İstanbul’un güneyindeki kritik denizaltı havzası
Çınarcık Çukuru, Marmara Denizi’nin en derin noktalarından biri olarak biliniyor. İstanbul’un güneyinde, Prens Adaları ile Yalova’nın Çınarcık ilçesi açıklarında bulunan bu denizaltı çöküntüsü yaklaşık 1.250 metre derinliğe ulaşıyor.
Havza, Kuzey Anadolu Fay Hattı’nın Marmara içindeki sismik açıdan aktif parçalarından biri üzerinde yer alıyor. Doğuda İzmit Körfezi’nin çıkışına yakın bölgeden başlayıp batıda Doğu Marmara Sırtı’na kadar uzanan yapı, İstanbul’a yakınlığı nedeniyle deprem araştırmalarında önemli bir başlık olarak değerlendiriliyor.
Uzmanların Marmara Denizi’ne ilişkin farklı senaryoları tartışmayı sürdürmesi, İstanbul ve çevresindeki deprem hazırlıklarının önemini bir kez daha gündeme getiriyor. Bektaş’ın açıklaması da Çınarcık Çukuru ve çevresindeki fayların daha ayrıntılı incelenmesi gerektiği yönündeki görüşleri öne çıkardı.
