ABD Başkanı Donald Trump, İran ile üst düzey görüşmelerin başladığı gün yaptığı açıklamalarda Tahran yönetimini Hürmüz Boğazı üzerinden sert sözlerle tehdit etti. Fox News’a konuşan Trump, İran’ın boğazı kapatması halinde ağır sonuçlarla karşılaşacağını öne sürdü.
ABD ile İran arasında yaklaşık dört aydır devam eden çatışmaların ardından sağlanan 60 günlük ateşkesi kalıcı bir anlaşmaya dönüştürmek için pazar günü İsviçre’de üst düzey temasların başladığı aktarıldı. Görüşmelerde İran’ın nükleer faaliyetleri, Hürmüz Boğazı’na ilişkin gerilim ve Lübnan’daki ateşkes sürecinin ele alındığı belirtildi.
Hürmüz Boğazı üzerinden sert uyarı
Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması halinde ABD’nin bölgede doğrudan kontrol sağlayabileceğini savundu. Açıklamasında, “Orayı kapatırsanız ülkeniz kalmaz. Lanet olası ülkenize bile geri dönemezsiniz” ifadelerini kullanan Trump, ABD’nin gerekirse boğazı ele geçirebileceğini öne sürdü.
Trump ayrıca, Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol trafiğine dikkat çekerek ABD’nin bölgede “koruyucu melek” rolü üstlenebileceğini iddia etti. Boğazdan geçen petrolün önemli bir bölümüne atıf yapan Trump, anlaşma sağlanmaması halinde geçiş ücretleri alınabileceğini söyledi.
Hürmüz Boğazı, küresel petrol taşımacılığı açısından kritik öneme sahip güzergâhlardan biri olarak biliniyor. Bu nedenle boğazın kapatılmasına yönelik açıklamalar, yalnızca bölge ülkeleri açısından değil enerji piyasaları bakımından da yakından izleniyor.
İran’ın nükleer faaliyetleri de gündemde
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın “zenginleştirme hakkımızdan vazgeçmeyeceğiz” yönündeki açıklamasına da yanıt veren Trump, Tahran yönetimine yönelik askeri müdahale imasında bulundu. Trump, “Ağzına dikkat etse iyi olur. Kendini toparlasa iyi olur, yoksa ülkenin geri kalanını ele geçireceğiz” dedi.
Trump, 60 günlük ateşkes sürecine ilişkin de “60 günlük bir seçeneğim var. Bu seçenekten sonra istediğim her şeyi yapabilirim” ifadelerini kullandı. ABD Başkanı, İran’la yapılan mutabakatın ardından Basra Körfezi’nden milyonlarca varil ham petrol çıktığını da söyledi.
Lübnan ve Hizbullah açıklaması
Trump’ın açıklamalarında Lübnan’daki çatışmalar ve Hizbullah da yer aldı. İsrail’in Hizbullah’a karşı beklenen sonucu alamadığını savunan Trump, İsrail ordusunun çoğu zaman yalnızca binaları hedef alabildiğini ileri sürdü.
Trump, Hizbullah’la mücadelede Suriye seçeneğini gündeme getirerek, “İsrail’in Hizbullah’ı yok edememesinden hayal kırıklığına uğradım. Binaları yıkmadan hiçbir şey yapamıyorlar. Bunu Suriye’ye vermeye çok yakınım, çünkü o daha hassas bir iş yapardı” dedi.
Truth Social hesabından da paylaşım yapan Trump, İran’ın Lübnan’daki müttefiklerini kontrol altına alması gerektiğini belirtti. Trump, “İran, Lübnan’da sorun çıkaran yüksek maaşlı vekillerini derhal durdurmalı” ifadelerini kullandı. Aksi halde İran’ın daha sert şekilde hedef alınabileceğini öne sürdü.
Diplomatik görüşmelerin sürdüğü bir dönemde gelen bu açıklamalar, ABD-İran hattındaki kırılgan ateşkes sürecinin geleceğine ilişkin soru işaretlerini artırdı.
