Yargıtay’ın ara dinlenme sürelerine ilişkin emsal nitelikteki kararı, uzun saatler çalışan milyonlarca işçiyi ilgilendiriyor. Karara göre 11 saati aşan mesailerde çalışanlara kullandırılması gereken mola süresi artırıldı; 11 ile 13 saat arasındaki çalışmalarda en az 1,5 saat ara dinlenmesi verilmesi gerektiği belirtildi.
Kaynakta yer alan bilgilere göre, işçinin iş yerinde geçirdiği süre 13 ile 14 saat arasına çıktığında ara dinlenme hakkı 2 saate kadar yükselecek. Bu sürelerin altında mola kullandıran işverenler ise idari yaptırımla karşı karşıya kalabilecek.
Uzun mesailerde mola süresi nasıl uygulanacak?
Mevcut uygulamada çalışma süresine göre ara dinlenme hakkı kademeli olarak belirleniyor. Buna göre 4 saate kadar olan çalışmalarda 15 dakika, 7,5 saate kadar olan çalışmalarda yarım saat, 11 saate kadar olan çalışmalarda ise 1 saat ara dinlenmesi veriliyor.
İş Kanunu’nda günlük çalışma süresi kural olarak 11 saatle sınırlandırılsa da uygulamada bu sınırın aşıldığı durumlar yaşanabiliyor. Yargıtay’ın değerlendirmesi, fiilen daha uzun çalışan işçiler bakımından dinlenme süresinin de çalışma süresine uygun biçimde artırılması gerektiği yönünde oldu.
İşverenin yükümlülüğü ne?
Ara dinlenmesi, çalışanın bedensel ve ruhsal sağlığını korumak, yorgunluğa bağlı iş kazalarını önlemek ve çalışma verimliliğini sürdürmek amacıyla tanınan yasal bir hak olarak kabul ediliyor. İşverenin bu süreyi kağıt üzerinde tanıması yeterli görülmüyor; molanın fiilen kullandırılması gerekiyor.
Kaynak metinde aktarılan bilgilere göre, ara dinlenme hakkını kullandırmayan işverenler 26 bin 620 lira idari para cezasıyla karşılaşabilecek. İşverenler yasal sınırların altında mola süresi belirleyemezken, isterlerse çalışan lehine daha uzun dinlenme süresi tanıyabiliyor.
Uzaktan çalışanlar da kapsama giriyor
Kararın etkisi yalnızca ofiste, fabrikada ya da sahada çalışanlarla sınırlı değil. İş sözleşmesinde farklı bir düzenleme bulunmadığı sürece uzaktan çalışan personel de ara dinlenme hakkından yararlanabilecek.
Ara dinlenme süreleri kural olarak çalışma süresinden sayılmıyor ve bölünmeden kullandırılması esas alınıyor. Gün içinde verilen yemek, çay, kahve veya ibadet gibi kısa aralar da toplam ara dinlenme süresi içinde değerlendiriliyor.
Bu nedenle uzun mesai yapılan iş yerlerinde hem çalışma süresinin hem de çalışanlara tanınan mola hakkının yeniden gözden geçirilmesi bekleniyor. Karar, özellikle yoğun mesai düzeniyle çalışan sektörlerde işçi hakları ve işveren yükümlülükleri açısından önemli bir referans niteliği taşıyor.
